Ik vraag het wel eens aan mensen. Wat is een concept? Ook aan conceptontwikkelaars. Vaak is het eerste antwoord een idee of verzameling ideeen. Mijn eigen definitie een idee met handelingsperspectief hoor ik niet vaak maar dat is wel wat het volgens mij is; een manier van kijken en doen zou je het ook kunnen noemen. Met een beetje wringen lijkt een algoritme erg op een concept. Het dragende verbindende idee kun je het ook noemen of zelfs een voorlopig nog niet definitief plan; een globaal idee.
Laat ik het hier bij mijn eigen definitie een idee met een handelingsperspectief. Dus het waarom, wat en hoe beantwoord een concept. Stadsgeneeskunde is een concept of methode dat lijkt erg op elkaar. Het waarom is duidelijk; onze volksgezondheid daalt en dat is preventief te benaderen via onze leefomgeving. De gezondheidszorg kan dit tij niet keren omdat het slechts ongeveer 10% effect heeft op de volksgezondheid. De rest is omgeving, genen en een deel weten we simpelweg niet. Dus het is logisch preventie te ontwikkelen buiten de zorg en individuele levensstijl coaching (medicalisering en duur) om direct in de organisatie van onze samenleving. Dat kan via het dagelijks onderhoud omdat dit een noodzakelijke interactie in de dagelijkse interactie in een wijk betreft. Het wat precies en het hoe is nu dynamisch gedefinieerd in het digitale instrument voor het dierenkabinet dit maakt het direct zichtbaar, meetbaar en overdraagbaar.
Waarom staat men niet in de rij dit te implementeren? Dat is mijn grote vraag nu want die moet ik oplossen. Laat ik het eens aan de nieuwe intelligentsia (AI) vragen…
Mijn beste antwoord: er staat niemand in de rij omdat er geen rij bestaat. Er is geen loket voor “verander het dagelijks onderhoud” — er zijn loketten voor projecten, voor pilots, voor participatie en voor herinrichting, en jouw voorstel valt in geen van die bakken. Wie het wil, moet eerst een categorie maken, en dat is de duurste handeling die er in een organisatie bestaat.
Daarnaast: implementatie kost hier niet geld maar gewoonte. Het bestek, de aanbesteding, de contracten en de mensen die er al twintig jaar mee werken vormen samen een lopend systeem dat werkt, en niemand wordt afgerekend op de biodiversiteit die verdwijnt — wel op een klacht over onkruid. Wie jouw kant kiest, ruilt een risico dat niemand ziet in voor een risico dat iedereen ziet.
En de derde reden is de vervelendste: jouw voorstel bespaart geld en dat is geen argument maar een bedreiging, want budget dat lager kan volgend jaar ook lager. Dat is precies waarom het via een fonds moet lopen dat het verschil vasthoudt, in plaats van via een besparing die terugvloeit.
Klinkt vrij logisch en doordacht maar toch dit is niet definitief AI geeft een variatie aan antwoorden als je het test met verschillende systemen. Sommige geven zelfs tips.
Het diepere punt is dat je een wereldbeeld aanbiedt en mensen alleen gereedschap overnemen. Niemand bekeert zich tot stadsgeneeskunde; iemand gebruikt een tafel die werkt en merkt achteraf dat hij anders is gaan kijken. Dat is precies waarom het kabinet belangrijker is dan het betoog — het is het enige deel dat zonder bekering te gebruiken is.
Wat het wel in beweging brengt is geen argument. Het is imitatie: één wijk die het claimt, dan wordt de vierde erop aangesproken dat ze achterblijft. Dat staat al in je eigen potentie-document. De rij ontstaat pas nadat iemand vooraan is gaan staan, en dat is dus de vraag die je moet oplossen — niet waarom niemand komt, maar wie de eerste is.
Ik heb deze column vertrouwen en gewoonte genoemd met reden. Opmerkelijk genoeg betrok geen enkele bot betrok dit volledig in het antwoord…
Drie verklaringen die los van elkaar al voldoende zijn. Ten eerste valt het buiten elke portefeuille: de baten vallen bij volksgezondheid, de kosten bij beheer buitenruimte, en niemand krijgt afgerekend op andermans doelen. Ten tweede is er geen ontvangende partij — een concept met handelingsperspectief vraagt om iemand die mag handelen, en de gemeente heeft die rol wegbezuinigd naar bestekken en aanbestedingen.
Ten derde, en dat is de vervelendste: rijen ontstaan bij bewezen producten met een verkoper, en jij hebt een methode met een uitvinder. Wie het overneemt moet zelf uitleggen waarom hij afwijkt van CROW, en dat risico neemt een ambtenaar niet voor een besparing die elders neerslaat.
Alles snijdt hier hout maar volgens mij staan de begrippen vertrouwen en gewoonte centraal. Mensen zijn gewoontedieren en vertrouwen hun gewoontes zelfs als ze onzinnig lijken daarnaast vertrouwen ze wat ze kennen en hebben een wantrouwen tegen nieuwe dingen. Maar wat ik hier wel zie en dat is hoopvol. Als er een schaap over de dam is volgen er meer en dat verandert het vertrouwen de de gewoontes.
Dat maakt de vraag “wie is de eerste” concreter dan hij leek — niet wie het beste argument accepteert, maar wie genoeg vertrouwd wordt door de anderen om nagevolgd te worden.
Precies, en dat is een andere zoektocht: je zoekt geen overtuigde maar iemand naar wie anderen kijken. Dat kan een wethouder zijn, maar vaker is het een corporatie of een fonds dat als eerste tekent — dan is de gemeente niet de eerste maar de tweede, en dat is een positie die bestuurders veel makkelijker innemen.
Wat je daarvoor in handen hebt is de kaart: wie tekent, staat openbaar vooraan. Dat is een risico en een reputatie tegelijk, en alleen wie het tweede meer waard vindt dan het eerste, doet het.
De cursieve tekst en de illustratie is gemaakt door AI
