Het begint met niet ingrijpen. Het begint met laten groeien. Het begint met durf en kijken. Het begint met het voordeel van de twijfel. Dat is de essentie van de methode en de methode is universeel toepasbaar. Laten groeien en selectie achteraf. Alles wat zich complex gedraagt kan erdoor gestuurd worden richting krijgen met een concreet omschreven doel. Het onderhouden van Stadsnatuur, het ontwikkelen van spelletjes en het maken van kunst om er enkelen te noemen. Klein blijven is een voorwaarde voor ongebreidelde groei.
De methode is analoog maar in het digitale tijdperk heeft het een digitale pendant nodig anders is het onzichtbaar en kan het zich niet handhaven. Er is een bedding nodig en ruimte om te groeien. Selectie is altijd achteraf dus als je iets niet met rust laat valt er niets te selecteren en groeit er iets wat er altijd gegroeid is. Systemen die een nieuw leven eisen, moeten het oude leven ontwijken of gebruiken. Groeien kent logische situationele grenzen. Groter worden drukt iets anders weg en de natuur lost dit op door te delen. Het patroon van ons digitale instrument en ons leven is fractaal: elk complex object heeft een eigen cel, een eigen dierenkabinet, een eigen kaartenbak. Alles op dezelfde motor — een wijk, een bedrijf, een archief — net zoals bij levende wezens; dezelfde stamcel kan eindeloos variëren en specialiseren.
Toeval landt op oppervlakken, membranen, receptoren en het samenspel van alle cellen. De dunne schil op aarde waarin wij leven is daar het treffende voorbeeld van. Op individueel niveau is alles toeval: wie je ontmoet, welk idee boven komt, wie er leest. Op systeemniveau is het
onvermijdelijk dát er nuttige toevalligheden komen mits er genoeg oppervlak is waar het op kan landen. Eén lezer die toevallig bij een fonds zit, weegt zwaarder dan honderd likes. Dat is geen berusting maar rekenwerk: de opbrengst zit in de zeldzame treffer, dus de inzet gaat naar het aantal kansen en niet naar de kwaliteit van de voorspelling.
Er komt geen rij. Er is geen loket voor "Verander het dagelijks onderhoud" of “Archiveer dit materiaal op originele effectieve wijze’. Er zijn loketten voor van alles; projecten, pilots en herinrichting, allemaal voorselectie dezelfde zetten in een ander jasje. Nieuwvorming valt in geen enkele categorie en het begrip innovatie is een herschikking van iets dat we al kennen. Daarom gebruik ik liever het woord onorthodox. Niets is nieuw het groeit uit wat er al is. Dat is de blinde vlek van innovatie; er kan slechts iets nieuws ontstaan als het oude verdwijnt en dat is iets anders dan dat wat het oude doet verdwijnen. Het nieuwe is noodgedwongen een herschikking en dus zijn oud en nieuw twee zijden van dezelfde medaille.
Wie het wil, moet eerst een categorie maken, en dat is mogelijk maar dan moet dit loket een andere omgeving hebben dan de oude loketten anders is het oude wijn in nieuwe zakken.
Daarom hebben we voor de wijk zelf een digitaal loket gebouwd; het dierenkabinet. Niemand bekeert zich tot een methode; iemand gebruikt een instrument dat werkt en merkt achteraf dat hij anders is
gaan kijken en doen. De vraag is dus niet wie het beste argument accepteert, maar wie
genoeg vertrouwd wordt om nagevolgd te worden. Het groeit niet vanzelf, het werkt niet vanzelf. Het is een plantje: het heeft voedingsbodem nodig. Dat is geen gebrek maar de werking zelf, en het selecteert de juiste gebruikers aan de deur.
En het heeft echte bodem en een plek nodig. De kale structuur is een ent en geen zaadje. Hij groeit alleen op wie al grond heeft: een bestaande praktijk, een aanwijsbare plek, een aanspreekbare mens. Een gedeeld doel en gedeelde afspraken doen het werk. Zonder menselijke interactie is het een dood ding het leeft, groeit en bloeit door ons.
